Even kort wat ik denk over de publicatiecultuur

by gertekoo

Gisteren is het debat over publicatiedruk en overheidsfinanciering van de academische wereld op gang gebracht door de publicatie van een open brief, gekoppeld aan een petitie, die ik intussen heb ondertekend:

Afbeelding

Naar aanleiding van een aantal reacties hierop in de pers en andere media, denk ik dat het belangrijk is om een duidelijke lijn te trekken tussen een aantal verschillende vragen en thema’s:

  1. Is het aantal (gereviewde en gepubliceerde) artikels een goede graadmeter voor de kwaliteit van het geleverde onderzoek? Hierop past een genuanceerd antwoord, dat rekening houdt met de publicatiecultuur in het vakgebied, met het aantal auteurs per artikel, met hun lengte—sommigen verdelen resultaten over vele kortere en snellere artikels, anderen publiceren ze liever in langere werkstukken die een vollediger verhaal vertellen. Maar ook andere publicaties, zoals boeken (textbooks zowel als research monographs) kunnen een zeer grote didactische zowel als wetenschappelijke waarde hebben. En de kwaliteit van publicaties beoordeelt men nog altijd het beste door ze te lezen, niet door ze te tellen.
  2. Is het nodig om als wetenschapper/onderzoeker een meer dan gewone inzet te tonen, die zich uit in veel, lang en hard werken? Mijn antwoord hierop is een ongenuanceerd “ja”. De boutade op Twitter van een collega ‘Alsof coureurs die Tour de France rijden, klagen over het feit dat er bergen in het parcours zijn.’ lijkt mij daarom aan de kwestie voorbij te gaan. Het is ook een “if you can’t stand the heat, get out of the kitchen”-argument dat negeert dat grote hitte niet noodzakelijk tot de beste gerechten leidt. Dit brengt mij bij het derde thema.
  3. Is de sterke klemtoon op het publiceren van wetenschappelijke resultaten in artikels op lange termijn bevorderlijk voor het wetenschappelijk bedrijf? Dit is een erg interessante vraag, die meer discussie en studie verdient. Ik ben er niet zo zeker van dat het antwoord erop een onverdeeld “ja” zal zijn. Publiceren is een middel om resultaten te communiceren, maar niet het doel van wetenschap. Toch zie ik doctorandi en collega’s die meer op publiceren dan op het onderzoeken zelf gefocust zijn—ik ervaar bij mezelf dat het moeite vraagt om die vaak onbewuste neiging te onderdrukken. En mijn ervaringen als reviewer en redacteur leren dat de druk om veel te publiceren vaak duidelijk zichtbaar is in de kwaliteit van de artikels die ik onder ogen krijg—gesprekken met collega’s geven aan dat die ervaringen zeker niet uniek zijn.

Hoe en of het beter kan: een vraag die aandacht verdient. Ze wordt beter niet weggemoffeld of weggelachen door schampere tweets als “Hypothese: hoe minder toppublicaties een academicus heeft, hoe harder hij zich verzet tegen de publicatiedruk.”

Advertisements